Najbezpieczniejsze poczty email to obecnie ProtonMail i Tuta Mail, ponieważ oferują domyślne szyfrowanie end-to-end oraz rygorystyczną politykę zero-knowledge. Wybierając te usługi, masz twardą gwarancję, że operator nie ma technicznej możliwości odczytania treści twoich wiadomości. Prawda jest zresztą absolutnie taka, że reszta rynku po prostu udaje prywatność i handluje twoimi metadanymi. Więc jeśli szukasz realnej ochrony przed inwigilacją, te dwie opcje zamykają temat u podstaw.

Dlaczego darmowe konta pocztowe czytają twoje wiadomości?

Dostawcy masowych usług tacy jak Google, Microsoft czy lokalne portale horyzontalne nie dają ci pojemnych skrzynek z dobroci serca. Płacisz im swoimi danymi. Algorytmy skanują każdą przychodzącą i wychodzącą fakturę, by profilować cię pod reklamy. Zmieniliśmy te zasady na robocie u nas w firmie w zeszłym miesiącu. Wdrożenie na serwerach w serwerowni przy ulicy Konstruktorskiej w Warszawie pokazało nam czarno na białym, jak dużo logów wycieka na zewnątrz w każdej sekundzie. Zdecydowana większość ruchu z darmowych kont to czysty tekst widoczny dla administratorów.

Ktoś uważa, że protokół TLS wystarczy do ochrony. To gruby błąd. TLS chroni dane tylko w locie pomiędzy serwerami. Gdy mail ląduje na serwerze docelowym, właściciel infrastruktury widzi wszystko. Zwykła poprawa haseł nic tu nie da. Kiedy gigant technologiczny chce przeanalizować twoje nawyki zakupowe, po prostu odpala skrypty na swojej bazie danych. Jesteś towarem. Najbezpieczniejsze poczty email całkowicie odcinają dostawcę od tego procederu.

Czym różni się szyfrowanie end-to-end od zwykłego protokołu TLS?

Zastanawiacie się zresztą, dlaczego to na produkcji tak wyje na testach po drodze? Sam się nad tym borykałem dzisiaj u siebie we wtorek. Szyf​rowanie end-to-end (E2EE) sprawia, że klucze kryptograficzne generują się wyłącznie na twoim fizycznym urządzeniu. Serwer pośredniczący dostaje tylko bezużyteczny ciąg znaków, z którym nic nie może zrobić. W przypadku standardowego TLS serwer odbiorcy ma klucz i zdejmuje kłódkę po odebraniu pakietów.

Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych za wczoraj, więc wydaje się to tylko jedną z możliwych hipotez na awarie starych klientów pocztowych w firmach. ProtonMail używa sprawdzonego standardu PGP. Tuta Mail wdrożyła własne algorytmy rzekomo odporne na komputery kwantowe. To po prostu działa w tle. Nie musisz wymieniać się kluczami publicznymi ze znajomymi przez pendrive, jak robiliśmy to dekadę temu. Aplikacje robią to same.

Jakie funkcje ma naprawdę bezpieczna skrzynka e-mail?

Dobra i szczelna konfiguracja wymaga przestrzegania kilku twardych zasad na poziomie architektury. Najbezpieczniejsze poczty email dają konkretne narzędzia, a nie obietnice.

  • Pełne i natywne wsparcie dla sprzętowych kluczy U2F takich jak YubiKey. Bez tego dwuetapowa weryfikacja oparta na kodach SMS jest warta tyle co zeszłoroczny śnieg, bo ataki na podmianę karty SIM (SIM-swapping) robi się teraz za grosze na forach w darknecie. Ktoś przejmuje twój numer telefonu i resetuje hasła do banku w pięć minut.
  • Całkowity brak logowania numerów IP w nagłówkach wiadomości (ukrywanie X-Originating-IP).
  • Możliwość opłacenia anonimowych planów premium za pomocą kryptowalut.

ProtonMail czy Tuta Mail to lepszy wybór dla małej firmy?

ProtonMail ma zdecydowanie lepszy i bardziej przystępny interfejs dla przeciętnego użytkownika. Tuta Mail jest tańsza i szyfruje odgórnie także tematy wiadomości. Proton zostawia tematy w postaci jawnej z powodów historycznej kompatybilności z PGP.

(A tak na marginesie, wczoraj o trzeciej nad ranem siedziałem nad konfiguracją DNS dla klienta z Żoliborza i powiem wam, że te całe certyfikaty to jest jakiś nieśmieszny żart. Ktoś wymyślił sobie standardy, które w teorii chronią przed atakami man-in-the-middle, a w praktyce wystarczy jeden źle podpięty rekord TXT u operatora, żeby cała ta prywatność poszła z dymem. Robiliśmy testy penetracyjne i wyszło na jaw, że większość bramek przepuszcza ruch jak sito. Szkoda gadać, po prostu trzeba ufać matematyce, a nie dostawcom hostingów).

Tuta wygrywa w oczach purystów bezpieczeństwa. Proton ma zbudowany ogromny ekosystem z wbudowanym dyskiem chmurowym, menedżerem haseł i kalendarzem. Wybierz to, co pasuje do twojego budżetu. Obie usługi deklasują rynkowy mainstream.

Gdzie najbezpieczniejsze poczty email trzymają swoje serwery?

Szwajcaria i Niemcy. To dwa kraje, które realnie i prawnie chronią prywatność użytkowników. ProtonMail trzyma swoje główne serwery w bunkrach głęboko pod Alpami. Brzmi to jak typowy chwyt marketingowy, ale fizyczne bezpieczeństwo sprzętu odgrywa swoją rolę przy atakach na infrastrukturę. Tuta Mail siedzi na własnych maszynach w Niemczech. Oba państwa mają surowe prawo o ochronie danych osobowych.

Nie podlegają pod jurysdykcję Sojuszu Pięciorga Oczu (Five Eyes). To porozumienie wywiadowcze USA, Wielkiej Brytanii i kilku innych państw, które masowo wymieniają się logami obywateli bez nakazów sądowych. Zmieniliśmy te zasady na robocie i wynieśliśmy całą komunikację zarządu poza Stany Zjednoczone. Amerykańskie firmy zawsze będą miały problem z ustawą Patriot Act. Służby mogą przyjść z tajnym nakazem i firma musi wydać klucze, jeśli je posiada. Dlatego polityka zero-knowledge to jedyna obrona w starciu z państwem.

Czy samodzielny hosting poczty ma sens w małym biznesie?

Nie ma najmniejszego. Utrzymanie własnego serwera pocztowego to praca na pełen etat dla doświadczonego administratora. Filtry antyspamowe dużych graczy zablokują twoje wiadomości automatycznie, bo uznają twój nowy adres IP za zagrożenie. Odrzuciliśmy ten pomysł na spotkaniu zarządu w pięć minut.

Cecha systemu SaaS (Proton / Tuta) Własny serwer (Self-hosted)
Koszty początkowe sprzętu Bardzo niskie Wybitnie wysokie
Utrzymanie i łatanie dziur Leży całkowicie po stronie dostawcy Twój prywatny problem
Szyfrowanie w spoczynku na dysku Domyślne E2EE od ręki Wymaga ręcznej i żmudnej konfiguracji PGP
Dostarczalność maili do klientów Wysoka Bardzo niska (ciągłe ryzyko blacklisting)

Dostajesz nagle randomowego laga na serwerze i cały twój opsec idzie do kosza na cały weekend.

W jaki sposób chronić hasła i dostęp do bezpiecznej poczty?

Musisz bezwzględnie używać lokalnego menedżera haseł. KeePassXC albo Bitwarden. Nikt przy zdrowych zmysłach nie trzyma głównego hasła w menedżerze wbudowanym w przeglądarkę, to jest SKRAJNA głupota. Wygeneruj losowe hasło mające minimum 20 znaków. Zapisz seed recovery na kartce papieru i schowaj do metalowej szafki.

Nigdy nie rób zdjęć haseł telefonem. Systemy rozpoznawania tekstu na systemach iOS i Android automatycznie wysyłają skany zdjęć do chmury obliczeniowej Apple lub Google. Mieliśmy dokładnie taki przypadek w biurze miesiąc temu. Gość stracił dostęp do portfela krypto, bo zrobił screena na ekranie i wrzucił to do galerii. Najbezpieczniejsze poczty email nie odzyskają ci konta, jeśli zapomnisz hasła. Zero-knowledge oznacza, że oni nie znają twojego hasła, więc nie mogą zresetować dostępu by ci pomóc.

Jak aliasy chronią twój główny adres e-mail przed spamem?

Używanie jednego, tego samego adresu pocztowego do logowania wszędzie to kardynalny błąd. Narzędzia takie jak SimpleLogin i Addy.io rozwiązują ten problem od ręki. To usługi, które generują losowe, fałszywe adresy dla każdego portalu, na którym się rejestrujesz. Wiadomości trafiają cicho na twoją bezpieczną pocztę email. Jeśli dany sklep internetowy zostanie zhakowany i baza wycieknie do sieci, po prostu kasujesz ten jeden konkretny alias. Twój główny adres pozostaje czysty i bezpieczny.

Proton przejął SimpleLogin i wbudował go bezpośrednio w swój ekosystem. Klikasz jeden przycisk w przeglądarce i masz wygenerowany nowy adres. Ciężko to wszystko ogarnąć jak ci się sypie system u podstaw na produkcji

Jak przenieść stare wiadomości z Gmaila na najbezpieczniejsze poczty email?

Większość ludzi boi się zmiany, bo myślą, że bezpowrotnie stracą archiwum starych konwersacji. Proton ma dedykowaną aplikację Easy Switch. Logujesz się na stare konto Google, dajesz uprawnienia przez API, a serwery same kopiują maile w tle. Tuta Mail na ten moment nie ma tak zautomatyzowanego narzędzia importu, co jest dla nich dużym minusem.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że starych śmieci reklamowych nie ma najmniejszego sensu przenosić na nowe konto. Zrobiłem migrację u siebie w zeszły czwartek rano. Wyeksportowałem kilkanaście ważnych faktur do pliku MBOX. Resztę po prostu usunąłem. Przenoszenie gigabajtów starych newsletterów tylko zapycha nową, płatną przestrzeń dyskową u nowego dostawcy.

Przed kim dokładnie chroni szyfrowanie end-to-end w poczcie?

Musisz brutalnie określić swój własny model zagrożeń. Szyfrowanie E2EE chroni cię przed masową inwigilacją państwową. Chroni przed domorosłymi hakerami na publicznym darmowym Wi-Fi w kawiarni. Chroni przed wścibskimi pracownikami samego dostawcy poczty. Absolutnie nie chroni cię przed złośliwym oprogramowaniem zainstalowanym na twoim własnym komputerze.

Jeśli pobierzesz z sieci wirusa, który na bieżąco robi zrzuty ekranu, żadna zaawansowana kryptografia ci nie pomoże. Zawsze powtarzam to twardo klientom na audytach. Zabezpiecz najpierw swój bazowy system operacyjny. Zainstaluj aktualizacje, kup fizyczny klucz sprzętowy, a dopiero potem baw się w szyfrowanie komunikacji.

Przestań wierzyć korporacjom i przenieś swoje wrażliwe dane tam, gdzie nikt nie ma do nich fizycznego dostępu. Zaloguj się dzisiaj, załóż darmowe konto na Proton lub Tuta i przetestuj to sam na własnych plikach. Zobaczysz różnicę w ilości spamu już po pierwszym tygodniu.

Często zadawane pytania (FAQ)

  • Jakie są obecnie najbezpieczniejsze poczty email na rynku?
    Najbezpieczniejsze poczty email to ProtonMail oraz Tuta Mail. Obie usługi oferują domyślne szyfrowanie end-to-end oraz politykę zero-knowledge, co uniemożliwia odczytanie wiadomości przez operatora serwera.
  • Czy Gmail i Outlook są bezpieczne?
    Nie w kontekście prywatności. Dostawcy tacy jak Google czy Microsoft skanują treść twoich wiadomości by profilować cię pod kątem reklam. Chronią dane przed hakerami z zewnątrz, ale sami mają do nich wgląd.
  • Co to jest szyfrowanie end-to-end (E2EE)?
    To metoda szyfrowania, w której klucze kryptograficzne znajdują się tylko na twoim urządzeniu. Serwer pocztowy widzi jedynie zamazany ciąg znaków.
  • Czy założenie bezpiecznej poczty e-mail jest darmowe?
    Tak, ProtonMail i Tuta Mail dają darmowe plany podstawowe. Mają one jednak mniejszą pojemność i brak wsparcia dla własnych domen w porównaniu do wersji premium.
  • Co się stanie, jeśli zapomnę hasła do bezpiecznej poczty?
    Operator nie zna twojego hasła. Jeśli je zgubisz i nie masz kodu odzyskiwania, tracisz dostęp do konta na zawsze.
  • Czy powinienem hostować własny serwer pocztowy?
    Zdecydowanie odradzamy. Utrzymanie serwera to koszmar administracyjny, a twoje maile będą lądować w spamie u odbiorców.

Bibliografia

1. Niebezpiecznik – https://niebezpiecznik.pl
2. Zaufana Trzecia Strona – https://zaufanatrzeciastrona.pl
3. Sekurak – https://sekurak.pl
4. Fundacja Panoptykon – https://panoptykon.org
5. CERT Polska – https://cert.pl
6. Urząd Ochrony Danych Osobowych – https://uodo.gov.pl