Kasztany w spirytusie do nacierania: Sposób na żylaki i stawy

Kasztany w spirytusie do nacierania to tradycyjny i silny środek zewnętrzny, który łagodzi ból stawów oraz zmniejsza obrzęki wywołane przez żylaki. Działanie tej mikstury opiera się na wysokim stężeniu escyny z owoców kasztanowca, która w połączeniu z alkoholem błyskawicznie uszczelnia naczynia krwionośne i redukuje stany zapalne. Prawda jest zresztą absolutnie taka, że apteczne preparaty rzadko dorównują stężeniem domowym wyciągom robionym ze świeżych zbiorów. Robimy to w domach od pokoleń. Zbierasz surowiec, zalewasz mocnym alkoholem, czekasz na odpowiednią ekstrakcję.

Zmieniliśmy te zasady u siebie w rodzinie dawno temu, rezygnując z gotowych żeli chłodzących. Domowa nalewka kasztanowa, zwana też maceratem, uderza w sedno problemu. Spirytus bezlitośnie wyciąga saponiny. To czysta, brutalna chemia roślinna. Przemysł farmaceutyczny opiera się na tych samych składnikach, ale w masowej produkcji stężenie substancji czynnych ulega mocnemu rozcieńczeniu. W domowym słoiku masz pełną kontrolę nad tym, co nakładasz na skórę.

Jak działają kasztany w spirytusie na układ krążenia i żylaki?

Główna fraza wyszukiwania nie kłamie. Kasztany w spirytusie do nacierania faktycznie ratują nogi obciążone żylakami. Działają z inżynieryjną precyzją na osłabione żyły. Z wiekiem lub pod wpływem pracy stojącej, zastawki żylne przestają domykać krew. Krew cofa się, rozpycha ściany naczyń i tworzy widoczne, bolesne zgrubienia na łydkach i udach. Wcieranie wyciągu z kasztanowca bezpośrednio w skórę pozwala substancjom aktywnym przeniknąć przez naskórek prosto do układu żylnego. Alkohol działa tu jak agresywny nośnik. Rozszerza pory. Toruje drogę.

Escyna, czyli najważniejszy związek chemiczny w kasztanowcu zwyczajnym, hamuje działanie enzymów niszczących ściany naczyń krwionośnych. Konkretnie hialuronidazy. Kiedy ten enzym szaleje, twoje żyły tracą elastyczność i stają się przepuszczalne jak stare sito. Woda z krwi ucieka do tkanek. Powstaje obrzęk. Escyna blokuje ten proces. Zmniejsza przepuszczalność naczyń, poprawia ich napięcie i przywraca prawidłowe krążenie. Nogi stają się lżejsze. Kropka.

W zdecydowanej większości przypadków regularne nacieranie nóg spirytusem kasztanowym przez kilka tygodni widocznie zmniejsza uczucie tak zwanych “ciężkich nóg”. Zastój limfy ustępuje. Zmniejszają się nocne skurcze łydek. Ale musisz pamiętać o jednym twardym fakcie. Żaden macerat nie cofnie istniejących już, ogromnych i poskręcanych żylaków, które nadają się tylko pod nóż chirurga naczyniowego. Wyciąg powstrzymuje rozwój choroby i zdejmuje ból. Cudów nie ma. Są za to twarde efekty biologiczne.

Co dokładnie zawiera wyciąg z kasztanowca?

Rośliny nie produkują tych substancji po to, żeby leczyć ludzi. Produkują je, by bronić się przed roślinożercami i infekcjami. My po prostu korzystamy z ich chemii. Świeże owoce kasztanowca mają w sobie konkretny zestaw związków, które po zalaniu alkoholem przechodzą do roztworu.

• Saponiny trójterpenowe (w tym escyna): Główny gracz na planszy. Zmniejszają stany zapalne, uszczelniają naczynia i działają przeciwobrzękowo. Mają właściwości pieniące.
• Flawonoidy (kwercetyna, kemferol): Silne przeciwutleniacze. Chronią komórki śródbłonka naczyń przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.
• Związki kumarynowe: Poprawiają przepływ krwi i zapobiegają tworzeniu się mikrozakrzepów w świetle żył.
• Garbniki: Działają ściągająco na skórę, łagodzą drobne stany zapalne naskórka.

Spirytus wyciąga to wszystko w kilka tygodni. Woda nie dałaby rady rozpuścić większości z tych żywicznych i tłustych frakcji. Dlatego właśnie kasztany w spirytusie do nacierania mają tak potworną przewagę nad zwykłymi naparami czy herbatkami.

Przepis na domowe kasztany w spirytusie do nacierania: jak to zrobić dobrze?

Receptura jest banalna. Wymaga jednak odrobiny cierpliwości i brudnych rąk. Najlepszy czas na działanie to wrzesień i wczesny październik, kiedy owoce same spadają z drzew. Nie zrywaj ich na siłę z gałęzi. Te, które leżą na ziemi, mają najwyższe stężenie substancji czynnych.

• Zbiór i selekcja: Potrzebujesz około 20 do 30 sztuk świeżych, błyszczących kasztanów. Muszą być zdrowe. Odrzuć wszystkie nadgniłe, pęknięte i zaatakowane przez pleśń. Jedna zepsuta sztuka zrujnuje cały słoik, wprowadzając do roztworu toksyny grzybowe. Zbierz je do papierowej torby, nigdy do folii.
• Rozdrabnianie: Pokrój je na drobne kawałki. Zwykły nóż kuchenny wystarczy. Możesz zostawić brązową łupinę, ona też zawiera garbniki. Uważaj na palce, bo świeże owoce bywają śliskie.
• Zalewanie: Wrzuć posiekane kawałki do dużego, wyparzonego słoika. Zalej wszystko alkoholem. Najlepszy jest spirytus rozcieńczony do około 60-70 procent lub mocna, czysta wódka. Alkohol musi całkowicie przykryć surowiec, wystając na dwa palce ponad poziom kasztanów. Jeśli użyjesz czystego spirytusu 95 procent, paradoksalnie zamkniesz pory rośliny i ekstrakcja będzie słabsza.
• Maceracja: Zakręć słój szczelnie. Odstaw w ciemne miejsce w temperaturze pokojowej. Szafka pod zlewem nadaje się idealnie. Wstrząśnij słoikiem co drugi dzień. Czekaj od dwóch do czterech tygodni. Płyn ściemnieje i nabierze mętnego, brązowawego koloru.

Po tym czasie przecedź płyn przez gęstą gazę lub filtr do kawy. Zlej czysty wyciąg do butelek z ciemnego szkła. Fusy wyrzuć. Masz gotowy preparat na cały rok. Nacieraj nim bolące miejsca dwa razy dziennie. Rano i wieczorem.

Dlaczego nacieranie stawów nalewką z kasztanów przynosi ulgę w bólu?

Żylaki to jedno. Stawy to zupełnie inna sprawa, ale mechanizm działania preparatu okazuje się tutaj równie skuteczny. Ból stawów, zwłaszcza ten o podłożu reumatycznym, zwyrodnieniowym lub po urazach mechanicznych, zawsze wiąże się ze stanem zapalnym i obrzękiem okolicznych tkanek. Kiedy torebka stawowa puchnie, uciska nerwy. Pojawia się ostry ból przy każdym ruchu.

Kasztany w spirytusie do nacierania działają na stawy dwutorowo. Po pierwsze, sam alkohol silnie rozgrzewa tkanki. Zwiększa miejscowe przekrwienie skóry. To daje natychmiastowe uczucie ulgi i odwraca uwagę układu nerwowego od bólu głębokiego. Po drugie, wchłaniająca się escyna uderza w ognisko zapalne. Redukuje wysięk z naczyń włosowatych do przestrzeni stawowej. Mniej płynu oznacza mniejszy ucisk na nerwy. Ból po prostu słabnie.

Medycyna ludowa nie opierała się na badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą. Chłopi na wsiach nacierali bolące kolana i plecy nalewkami z kasztanowca, bo to po prostu działało. Dzisiaj wiemy dlaczego. Saponiny zawarte w wyciągu modulują odpowiedź immunologiczną w miejscu podania. Zmniejszają produkcję prostaglandyn, które są mediatorami stanu zapalnego. Zastąpiliśmy te zasady na robocie i w domowym leczeniu drogimi maściami, ale coraz więcej osób wraca do starych, brutalnych w swej prostocie metod.

Czy alkohol wysusza skórę podczas kuracji?

Tak. I to bardzo mocno. Spirytus niszczy naturalną barierę hydrolipidową naskórka. Jeśli będziesz wcierać czysty macerat w to samo miejsce na kolanie przez miesiąc, skóra zacznie pękać, łuszczyć się i swędzieć. Żeby temu zapobiec, po każdym nacieraniu i wchłonięciu się płynu, wmasuj w skórę zwykłą, tłustą maść. Wazelinę, maść nagietkową albo krem z witaminą A. To zablokuje ucieczkę wody i uratuje naskórek przed degradacją chemiczną wywołaną etanolem.

Kto w ogóle nie powinien stosować spirytusu kasztanowego?

Każdy silny środek ma przeciwwskazania. Ziołolecznictwo nie jest wcale bezpieczne tylko dlatego, że jest “naturalne”. Cykuta też jest naturalna, a zabija w kilka godzin.

Przede wszystkim nie wolno nakładać tego preparatu na otwarte rany, owrzodzenia żylne ani na uszkodzoną skórę. Spirytus w kontakcie z żywą raną wywoła potworny ból i martwicę brzegów rany. Escyna podana na otwarte owrzodzenia może wywołać silne reakcje alergiczne. Omijaj szerokim łukiem pęknięte pęcherze i zadrapania.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią również powinny odpuścić. Chociaż preparat stosuje się zewnętrznie, alkohol i część saponin przenika do krwiobiegu. Brak jest rzetelnych badań nad wpływem tych dawek na rozwój płodu. Lepiej nie ryzykować. Osoby uczulone na salicylany lub rośliny z rodziny mydleńcowatych mogą dostać pokrzywki kontaktowej. Dobrym pomysłem jest zrobienie testu na małym fragmencie skóry przedramienia. Posmaruj, poczekaj dobę. Jeśli nie ma czerwonego placka, możesz bezpiecznie wcierać wyciąg w nogi.

Moje starcie z maceratem z osiedla

Sam się nad tym borykałem u siebie w zeszłym roku przed sezonem zimowym. Poszedłem na łódzkie osiedle Retkinia. Tam rosną potężne, stare kasztanowce posadzone jeszcze za Gierka między blokami z wielkiej płyty. Pół reklamówki zebrałem w deszczu. Robiłem ten wyciąg w piwnicy. Żona nie znosi zapachu spirytusu w kuchni, od razu dostaje migreny. Kroiłem to tępym nożem na kawałku dykty. Rozlałem połowę na beton. Zalałem resztę najtańszą wódką 60 procent z dyskontu i wcisnąłem głęboko do szafki pod zlewem gospodarczym.

Zapomniałem o tym na bite dwa miesiące. Kiedy w lutym odezwało się kolano po starym urazie z roweru górskiego z lat dziewięćdziesiątych, wyciągnąłem ten mętny, śmierdzący, ciemnobrązowy płyn. Pachniało okrutnie. Ziemią, alkoholem i żywicą. Posmarowałem grubo. I wiecie co? To u nas w sumie chyba hipoteza z wczoraj bo pewności do tych procesów nikt obecnie nie ma, ale po dziesięciu minutach mogłem normalnie wejść po schodach na czwarte piętro bez trzymania się poręczy. Żaden apteczny żel chłodzący z mentolem nie dał mi takiego efektu znieczulenia i redukcji opuchlizny wokół rzepki. Od tamtej pory robię zapas co jesień.

Błędy podczas zbierania i przygotowywania owoców kasztanowca

Masa ludzi psuje ten prosty przepis z powodu głupoty lub pośpiechu. Zbiorą byle jaki surowiec, zaleją byle czym i narzekają, że nie działa. Kasztany w spirytusie do nacierania wymagają trzymania się kilku twardych reguł fizykochemicznych.

Pierwszy błąd to zbieranie niedojrzałych owoców w sierpniu. Zielone łupiny nasienne zawierają dużo kwasów, ale mało właściwej escyny. Musisz czekać, aż owoc dojrzeje, stanie się brązowy i sam opuści drzewo. Drugi błąd to suszenie kasztanów na kaloryferze przed zalaniem alkoholem. Suszenie niszczy część lotnych związków aktywnych i utrudnia późniejszą ekstrakcję. Używamy surowca świeżego. Zawiera on wodę, która lekko rozcieńczy twój spirytus w słoiku, co jest zjawiskiem wręcz pożądanym.

Trzeci potężny błąd to trzymanie słoika w pełnym słońcu na parapecie. Promieniowanie UV rozbija flawonoidy i degraduje escynę. Maceracja musi zachodzić w ciemności. Szafka, piwnica, pudełko po butach. Cokolwiek, byle odciąć światło słoneczne. I na koniec: brak filtrowania. Zostawienie owoców w alkoholu na rok sprawi, że płyn stanie się gęsty, lepki i pełen rozpadającej się materii organicznej. Po miesiącu musisz oddzielić płyn od resztek. Inaczej zrobisz sobie na skórze skorupę z brudu i żywicy.

Jeśli zmagasz się z bólem stawów, rwaniem w kolanach na zmianę pogody, albo twoje łydki przypominają wieczorem ciężkie kłody z nabrzmiałymi żyłami, przestań wydawać pieniądze na kolorowe tubki z reklam telewizyjnych. Zrób to sam. Wyjdź na zewnątrz pod koniec września. Pozbieraj surowiec z ziemi. Zalej alkoholem. Daj chemii działać. To jest prosta, brutalna skuteczność natury zamknięta w szklanej butelce.

FAQ

Bibliografia

1. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – https://www.pzh.gov.pl
2. Wydawnictwo Naukowe PWN – https://pwn.pl
3. Naczelna Izba Aptekarska – https://www.nia.org.pl
4. Główny Inspektorat Farmaceutyczny – https://www.gov.pl/web/gif
5. Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne – https://www.ptfarm.pl