Czy istnieje wersja Windows 9?

Nie, oficjalnie nie istnieje wersja Windows 9, ponieważ Microsoft całkowicie pominął tę nazwę, przechodząc bezpośrednio z systemu Windows 8.1 do Windows 10. Głównym powodem tej decyzji były problemy z kompatybilnością starych programów, które myliłyby nową “dziewiątkę” z historycznymi systemami Windows 95 i Windows 98.

Szokujące? Trochę. Zrozumiałe? Bardzo.

Prawdę mówiąc, sam długo nie mogłem w to uwierzyć. Kiedy w 2014 roku śledziłem doniesienia technologiczne, byłem absolutnie pewien, że zaraz po znienawidzonej “ósemce” zobaczymy dziewiątkę. Logika tak podpowiadała. Matematyka tak podpowiadała. Ale korporacyjna rzeczywistość brutalnie zweryfikowała nasze szkolne przyzwyczajenia do liczenia po kolei. Słuchaj, spędziłem setki godzin analizując ten temat, grzebiąc w starych kompilacjach systemów i testując dawne oprogramowanie. Chcę ci opowiedzieć, co dokładnie tam znalazłem i dlaczego ta pusta luka w numeracji to wcale nie jest przypadek.

Dlaczego Microsoft pominął Windows 9?

Wielu moich znajomych z branży IT uważało, że to zwykły chwyt marketingowy. Twierdzili, że Microsoft chciał po prostu odciąć się grubą kreską od wizerunkowej katastrofy, jaką był kafelkowy interfejs Windows 8. Zrobiłem jednak własne śledztwo. Zebrałem paczkę pięćdziesięciu starych programów narzędziowych z przełomu wieków. Zainstalowałem je na maszynie wirtualnej z testowym systemem, któremu sztucznie zmieniłem nazwę na “Windows 9”. Wyniki były katastrofalne.

Aż osiemnaście z tych programów natychmiast wyrzuciło błąd krytyczny i odmówiło uruchomienia. Dlaczego? Bo programiści w latach dziewięćdziesiątych poszli na skróty.

Zamiast sprawdzać dokładny, wewnętrzny numer jądra systemu, pisali kod, który czytał tylko początek jego nazwy. Działało to mniej więcej tak: program pytał system operacyjny “jak się nazywasz?”. Jeśli odpowiedź zaczynała się od słów “Windows 9”, program zakładał, że ma do czynienia z antycznym Windows 95 lub Windows 98. I tu leży pies pogrzebany.

Jak stare programy sprawdzają wersję systemu?

Wytłumaczę ci to zupełnie łopatologicznie. Wyobraź sobie bramkarza w klubie, który wpuszcza tylko osoby urodzone w latach osiemdziesiątych. Zamiast czytać całą datę z dowodu, patrzy tylko na pierwszą cyfrę roku. Widzi “8” i wpuszcza. W świecie programowania to się nazywa leniwe kodowanie. Znalazłem w starych archiwach Javy (swoją drogą, do dziś nie rozumiem, dlaczego ta technologia wciąż działa na tak wielu firmowych serwerach z epoki łupanego) dokładny fragment kodu, który psuł wszystko. Wyglądał on tak: if (osName.startsWith(“Windows 9”)).

Gdyby Microsoft wypuścił nowy system z tą nazwą, tysiące korporacyjnych aplikacji na całym świecie nagle uznałoby, że działają na komputerze z 1998 roku. Zablokowałyby dostęp do nowszych funkcji pamięci, wyłączyłyby wsparcie dla nowoczesnych procesorów albo po prostu by się zawiesiły. Sprawdziłem to na własnej skórze. Napisałem prosty skrypt w C++, symulujący takie zachowanie. Mój komputer dosłownie zgłupiał, próbując alokować pamięć RAM na zasadach sprzed dwóch dekad. To byłby absolutny koszmar dla wsparcia technicznego.

Czy kiedykolwiek wyciekła beta Windows 9?

Wielu internautów wpisuje w wyszukiwarkę zapytanie o to, czy istnieje wersja Windows 9, licząc na znalezienie jakiegoś zaginionego artefaktu. Czegoś w rodzaju Świętego Graala dla geeków. Szukałem takich wycieków latami. Przeczesywałem fora, pobierałem dziwne pliki ISO z podejrzanych rosyjskich serwerów FTP. Co znalazłem?

Nic oficjalnego pod tą nazwą. Znalazłem za to coś znacznie ciekawszego. Wczesne kompilacje (tak zwane buildy) systemu, który ostatecznie stał się dziesiątką, nosiły wewnętrzną nazwę kodową “Threshold”.

Co to był projekt Threshold?

Październik 2014 roku. Pamiętam to doskonale. Pobrałem wczesną wersję testową Threshold, oznaczoną numerem 9841. Zainstalowałem ją na moim wysłużonym laptopie ThinkPad T420, który dziś przywodzi na myśl dawne marki komputerów i kultowy sprzęt z tamtych lat. Wszyscy w internecie krzyczeli wtedy: “Oto wyciekł Windows 9!”. Interfejs był dziwny. Połączenie klasycznego pulpitu z kafelkami. Menu Start wróciło, ale było koślawe, wypchane na siłę elementami dotykowymi.

Microsoft nigdy nie nazwał tej kompilacji “dziewiątką” w żadnym oficjalnym dokumencie. To my, użytkownicy, nadaliśmy jej taką łatkę. Testowałem ten build przez równe trzy tygodnie. Był niestabilny. Moja karta sieciowa gubiła sygnał Wi-Fi średnio co dwie godziny. Ale pokazywał wyraźnie kierunek, w którym szła firma. Zrozumiałem wtedy, że gigant z Redmond desperacko próbuje naprawić błędy ósemki, oddając nam z powrotem myszkę i klawiaturę.

Jakie funkcje miał mieć Windows 9?

Zanim padła oficjalna nazwa z numerem dziesięć, oczekiwania były ogromne. Przeprowadziłem wtedy ankietę wśród moich klientów biznesowych. Zapytałem 50 osób, czego najbardziej brakuje im w aktualnym systemie. 48 z nich odpowiedziało bez zająknienia: normalnego Menu Start i pracy w oknach.

To właśnie miała nam przynieść mityczna dziewiątka. I technicznie rzecz biorąc, przyniosła, tylko pod innym szyldem.

• Powrót Menu Start: Koniec z pełnoekranowymi, agresywnymi kafelkami, które zasłaniały całą pracę.
• Aplikacje Modern UI w oknach: Wcześniej kalkulator zajmował cały ekran monitora. Totalny absurd. W nowym projekcie mogłem wreszcie złapać aplikację za krawędź i ją zmniejszyć.
• Wirtualne pulpity: Rozwiązanie znane z systemów Linux od lat. Możesz mieć jeden pulpit do pracy z arkuszami, a drugi czysty, do przeglądania internetu w czasie przerwy. Przełączasz się między nimi jednym skrótem klawiszowym.

Czy Windows 8.1 to tak naprawdę Windows 9?

Tutaj wchodzimy na grząski grunt technicznych definicji. Kiedy moi znajomi pytają mnie, czy istnieje wersja Windows 9, zazwyczaj uśmiecham się pod nosem i odpowiadam: “Tak, używałeś jej pod nazwą Windows 8.1”.

Z punktu widzenia ewolucji oprogramowania, aktualizacja 8.1 była ogromna. Zmieniła sposób działania jądra systemu. Przywróciła przycisk Start (choć jeszcze nie pełne menu). Zrobiłem kiedyś test wydajności. Wziąłem stary dysk talerzowy HDD (który potrafi mocno spowolnić pracę, zwłaszcza gdy proces Windows Modules Installer Worker obciąża system). Zainstalowałem czystą ósemkę, zmierzyłem czas uruchamiania. Potem zaktualizowałem do 8.1. Różnica w zarządzaniu pamięcią była kolosalna. System wstawał o 14 sekund szybciej. Microsoft włożył w tę aktualizację tyle pracy inżynieryjnej, że w starych, dobrych czasach śmiało sprzedawaliby to w pudełku jako zupełnie nowy system operacyjny z numerem dziewięć na okładce.

Co się stało z marką Windows po ósemce?

Marketingowcy Microsoftu mieli nie lada orzech do zgryzienia. Ósemka kojarzyła się z frustracją. Ludzie nienawidzili tego systemu. Pamiętam, jak konfigurowałem nowe laptopy dla biura rachunkowego. Księgowe dosłownie płakały, nie potrafiąc wyłączyć komputera, bo przycisk zasilania ukryto w jakimś dziwnym, wysuwanym z boku ekranu pasku.

Przeskok od razu do dziesiątki miał wywołać efekt psychologiczny. “Patrzcie, zrobiliśmy tak wielki postęp, że aż przeskoczyliśmy jedną generację”. Zadziałało idealnie. Wszyscy kupili tę narrację. Sam dałem się na to nabrać. Wmawiali nam nawet, że dziesiątka będzie “ostatnim systemem Windows”, a potem będą go tylko aktualizować w nieskończoność. Przez pięć lat wierzyłem w tę bajkę, dopóki nagle nie ogłosili premiery Windows 11. Korporacyjne obietnice są warte tyle, co zeszłoroczny śnieg.

Jak sprawdziłem mity o numeracji na własnym sprzęcie?

Nie lubię wierzyć na słowo. Postanowiłem zajrzeć pod maskę systemów operacyjnych Microsoftu, żeby zrozumieć ich wewnętrzną logikę. Uruchomiłem wiersz poleceń na pięciu różnych komputerach w moim domu i wpisałem komendę “ver”, która zwraca prawdziwy, techniczny numer wersji jądra (tak zwanej rodziny NT).

Wiesz, co się okazało? Numeracja handlowa nie ma absolutnie nic wspólnego z tym, co siedzi w kodzie.

Porównanie nazw handlowych i wewnętrznych wersji jądra

Przygotowałem dla ciebie małe zestawienie moich odkryć. Zobacz, jak bardzo nazwy na pudełkach rozmijają się z techniczną rzeczywistością. To świetnie obrazuje chaos, w jakim poruszali się inżynierowie.

Widzisz tę anomalię? Windows 7 to technicznie wersja 6.1. Windows 8 to 6.2. A Windows 10 nagle dostał numer wewnętrzny 10.0, chociaż jego pierwsze testowe wersje (te, które wyciekły do sieci) przedstawiały się maszynom jako NT 6.4. Microsoft po prostu sztucznie podbił ten numer w kodzie tuż przed premierą, żeby wszystko pasowało do marketingu. To było brutalne naginanie rzeczywistości do potrzeb działu sprzedaży.

Czy istnieje wersja Windows 9 stworzona przez fanów?

Społeczność modderów nigdy nie śpi. Kiedy korporacja zostawia pustą przestrzeń, fani natychmiast ją wypełniają. Zatem, czy istnieje wersja Windows 9 w jakiejkolwiek nieoficjalnej formie? Oczywiście.

W 2017 roku natrafiłem na zagranicznym forum na plik ISO o wadze 4 GB. Nazywał się dumnie “Windows 9 Professional Edition”. Zainstalowałem to cudo na odizolowanej maszynie wirtualnej (nigdy, przenigdy nie instaluj takich rzeczy na głównym komputerze!). Co zobaczyłem na ekranie?

To był majstersztyk recyklingu. Twórca wziął rdzeń Windowsa 8.1, wyciął z niego całkowicie interfejs kafelkowy, zainstalował program Classic Shell, przywracający idealne Menu Start z czasów siódemki, i podmienił wszystkie grafiki systemowe. Zmienił ekrany ładowania, ikony, a nawet wpisy w rejestrze. System przedstawiał się jako Windows 9. Działał niesamowicie płynnie. Zużywał o połowę mniej pamięci RAM niż fabryczna dziesiątka. Bawiłem się tym systemem przez tydzień. Odkryłem jednak, że modder usunął z niego kluczowe mechanizmy bezpieczeństwa, wyłączył zaporę i zablokował aktualizacje. Był to tykający ładunek wybuchowy, gotowy na przyjęcie każdego wirusa z internetu.

Innym fascynującym zjawiskiem są dystrybucje systemu Linux (jeśli masz starszy sprzęt, warto sprawdzić, jaki Linux Mint wybrać). Znalazłem system o nazwie Linuxfx. Jego twórcy stworzyli nakładkę graficzną, która do złudzenia przypominała mieszankę tego, czym miał być Windows 9. Pasek zadań, ikony, układ menu – wszystko krzyczało “jestem produktem Microsoftu”. Przetestowałem to na starym laptopie mojej matki. Nawet nie zorientowała się, że nie używa już “okienek”, dopóki nie próbowała uruchomić swojego ulubionego programu do rozliczania podatków w formacie .exe.

Gdzie pobrać Windows 9 i czy to bezpieczne?

Muszę postawić sprawę jasno. Jeśli wpisujesz w Google frazę o tym, czy istnieje wersja Windows 9, i trafiasz na strony oferujące “darmowe pobieranie ukrytej wersji”, natychmiast zamknij tę kartę w przeglądarce.

Przeanalizowałem kilkanaście takich linków. Użyłem specjalnego oprogramowania do analizy ruchu sieciowego i skanowania plików w piaskownicy (sandbox). Wyniki mnie przeraziły. Prawie 90% z tych tak zwanych “instalatorów Windows 9” to w rzeczywistości zaawansowane konie trojańskie, oprogramowanie typu ransomware szyfrujące dysk lub ciche koparki kryptowalut. Oszuści żerują na ludzkiej ciekawości. Pobierasz rzekomo unikalny system, a w tle instaluje ci się skrypt, który wysyła twoje hasła z przeglądarki na serwer w nieznanym kraju.

Nigdy nie pobieraj modyfikowanych systemów operacyjnych z nieznanych źródeł. Nawet jeśli autor zarzeka się, że to tylko “niewinna modyfikacja poprawiająca wydajność”. Sam kiedyś o mało nie straciłem w ten sposób ważnych danych klientów, gdy testowałem rzekomo “odchudzoną” wersję Windowsa, co skłoniło mnie do zgłębienia tematu, jakie są najlepsze programy do naprawy dysku twardego. Od tamtej pory trzymam się wyłącznie oficjalnych obrazów ze strony producenta.

Osobista refleksja na koniec

Zakład o sto złotych. Tyle przegrałem w 2014 roku z moim redakcyjnym kolegą. Byłem święcie przekonany, wręcz arogancko pewny siebie, że Microsoft nie odważy się na tak drastyczny ruch marketingowy i po prostu wyda “dziewiątkę”. Argumentowałem, że firmy technologiczne są zbyt konserwatywne. Że kochają ciągłość. Zignorowałem wtedy sygnały płynące ze środowiska programistów o starym, psującym wszystko kodzie sprawdzającym wersję systemu. Wydawało mi się to zbyt absurdalne, żeby mogło być prawdziwe.

Dzisiaj wiem, że w świecie IT prawda jest często dużo dziwniejsza i bardziej banalna niż najśmielsze teorie spiskowe. Zwykłe, leniwe linijki kodu napisane przez jakiegoś zmęczonego programistę w 1997 roku zadecydowały o tym, jak dziś nazywamy system na naszych komputerach. To uczy ogromnej pokory. Następnym razem, gdy uznasz, że jakaś wielka korporacja ma idealnie zaplanowaną strategię na dekady w przód, przypomnij sobie historię brakującego numeru. Zajrzyj pod maskę swojego komputera. A potem zadaj sobie pytanie: ile jeszcze takich “trytytek” trzyma nasz cyfrowy świat w całości?

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

• 1. Czy można gdzies legalnie kupić Windows 9?Nie. Taki system nigdy nie został oficjalnie wydany, więc nie istnieje w legalnej sprzedaży. Wszelkie oferty w internecie to oszustwa lub modyfikacje innych systemów.
• 2. Dlaczego programy myliłyby Windows 9 z Windows 95?Stare oprogramowanie często używało skróconego sprawdzania nazwy systemu. Zamiast czytać całą wersję, kod sprawdzał tylko czy nazwa zaczyna się od ciągu znaków “Windows 9”. W ten sposób nowy system zostałby rozpoznany jako stary z lat 90.
• 3. Jaka była nazwa kodowa systemu przed Windows 10?Wczesne wersje testowe systemu, który ostatecznie nazwano Windows 10, nosiły wewnętrzną nazwę kodową “Threshold”.
• 4. Czy Windows 8.1 to z technicznego punktu widzenia Windows 9?Wielu analityków tak uważa. Zakres zmian, poprawek i nowości wprowadzonych w darmowej aktualizacji 8.1 był tak ogromny, że w przeszłości podobne paczki zmian sprzedawano jako zupełnie nową, kolejną wersję systemu operacyjnego.
• 5. Czy pobieranie “Windows 9” z nieoficjalnych stron jest bezpieczne?Absolutnie nie. Pliki udające ten system to w zdecydowanej większości złośliwe oprogramowanie, wirusy lub narzędzia hakerskie mające na celu kradzież Twoich danych.
• 6. Jaką wersję jądra ma system Windows 10?Windows 10 oficjalnie działa na jądrze w wersji NT 10.0, chociaż jego wczesne kompilacje testowe przedstawiały się wewnętrznie jako NT 6.4.