Jak podłączyć PS2 do telewizora? – praktyczny poradnik

Żeby podłączyć PS2 do telewizora, wystarczy użyć taniej przejściówki PS2 to HDMI, wpiąć ją bezpośrednio do portu AV Multi Out z tyłu konsoli, a następnie połączyć z ekranem zwykłym kablem cyfrowym. Alternatywą dającą zdecydowanie lepszą jakość obrazu na starszych odbiornikach jest zastosowanie kabla Component, który rozdziela sygnał na pięć osobnych wtyczek RCA, pod warunkiem że twój sprzęt posiada jeszcze odpowiednie gniazda analogowe. Tyle teorii z instrukcji. W praktyce sprawa wygląda o wiele gorzej.

Piszę ten tekst na szybko o trzeciej nad ranem, zaraz po powrocie od znajomego z wrocławskiego Nadodrza. Próbowaliśmy odpalić klasyczne Gran Turismo 4 na jego nowym, 65-calowym ekranie. Zeszło nam na to cztery godziny. Nowi producenci sprzętu RTV po prostu wycięli wszystkie stare złącza z obudów. Zostawili nas z problemem. Sygnał analogowy z roku dwutysięcznego kompletnie nie dogaduje się z dzisiejszymi matrycami. Ekran robi się CZARNY i sprzęt wywala komunikat o braku sygnału. Dlatego musimy obejść ten system siłowo.

Jak podłączyć PS2 do telewizora bez wejścia Euro i RCA?

Kupujesz adapter PS2 to HDMI. To mała, plastikowa kostka. Wpinasz ją z tyłu konsoli w to szerokie, prostokątne gniazdo. Następnie musisz podać jej prąd. W zestawie zawsze dają krótki kabel mini-USB. Podpinasz go do kostki, a drugi koniec wtykasz w port USB na przednim panelu PlayStation 2. Potem zostaje tylko puszczenie standardowego kabla od kostki do telewizora. Gotowe. Obraz powinien się pojawić.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że te najtańsze konwertery za kilkanaście złotych to straszny szmelc. One nie poprawiają grafiki. Biorą stary sygnał i po prostu zmuszają nowy ekran do jego wyświetlenia. Gry będą wyglądać na rozmyte. Zobaczysz wielkie piksele. Krawędzie obiektów będą poszarpane. Mimo to, to najszybsza metoda by w ogóle uruchomić sprzęt i zacząć grać w przeciągu pięciu minut od rozpakowania kartonu z piwnicy. Zastosowaliśmy to wczoraj i po chwili łupaliśmy w Tekkena.

Co zrobić gdy po podłączeniu przez HDMI jest brak obrazu?

To najczęstsza awaria przy tym sposobie. Wynika z faktu, że konsola ma w pamięci ustawiony zły format wyrzucania wideo. Wypuszcza sygnał RGB, a ta tania kostka HDMI potrafi czytać tylko sygnał Y Cb/Pb Cr/Pr. Musisz zmienić te ustawienia w menu głównym konsoli. Problem w tym, że nie widzisz menu, bo masz czarny ekran. Musisz to zrobić całkowicie na ślepo. Znam tę sekwencję na pamięć.

Odpalasz konsolę bez płyty w napędzie. Czekasz około dwudziestu sekund, aż załaduje się system operacyjny. Bierzesz pada do ręki. Wciskasz strzałkę w dół. Wciskasz X. Czekasz sekundę. Wciskasz strzałkę w dół dokładnie trzy razy. Wciskasz X. Wciskasz strzałkę w lewo. Wciskasz X. Obraz nagle wskoczy na ekran. Zmieniliśmy właśnie tryb wyświetlania w ciemno. Zadziała to na każdej sprawnej konsoli PlayStation 2, niezależnie czy to wersja Fat czy Slim.

Dlaczego obraz z PlayStation 2 jest rozmazany na nowym Smart TV?

Stare konsole rzucają obraz w rozdzielczości 480i. To przeplot. Nowe matryce działają w trybie progresywnym i mają rozdzielczość 4K. Telewizor musi w ułamku sekundy dorobić brakujące piksele i połączyć migające linie w jeden spójny obraz. Robi to źle. Wbudowane w telewizory procesory obrazu są zaprogramowane pod filmy i telewizję śniadaniową. Traktują gry retro jak błąd sygnału antenowego i nakładają agresywne filtry rozmywające. Stąd bierze się ta potworna mgła na ekranie. Zamiast ostrych krawędzi widzisz mydło. Dodatkowo ten proces zajmuje matrycy czas. Pojawia się input lag. Wciskasz skok na padzie, a postać na ekranie skacze pół sekundy później. W grach zręcznościowych to wyrok śmierci.

Żeby ten problem obejść, musisz zrezygnować ze zwykłego kabla z trzema wtyczkami (żółta, biała, czerwona). To tak zwany kompozyt. Najgorszy możliwy standard przesyłu danych. Pakuje on cały sygnał wideo w jeden, żółty kabel. Kolory się zlewają. Musisz kupić kabel Component. On ma pięć wtyczek (zielona, niebieska, czerwona do wideo oraz biała i czerwona do dźwięku). Rozdzielenie sygnału na trzy osobne żyły sprawia, że telewizor dostaje o wiele czystsze dane. Obraz staje się ostrzejszy. Kolory przestają krwawić na brzegach.

Ustawienia proporcji obrazu 4:3 a 16:9

Większość gier na ten sprzęt została napisana pod stare, kwadratowe telewizory kineskopowe. Mają proporcje 4:3. Kiedy podpinasz konsolę do płaskiego ekranu, telewizor automatycznie rozciąga ten obraz na całą szerokość matrycy w proporcjach 16:9. Postacie stają się nienaturalnie grube. Koła w samochodach robią się owalne. Wygląda to fatalnie. Zepsujesz sobie całe wspomnienia z dzieciństwa.

Wejdź w opcje telewizora. Znajdź zakładkę odpowiedzialną za format obrazu. Zmień ustawienie z “Automatyczne” lub “16:9” na twarde “4:3”. Po bokach ekranu pojawią się czarne pasy. Dokładnie tak ma być. Gra odzyska swoje naturalne proporcje. Niektóre tytuły z końca życia konsoli, jak God of War 2 czy Black, posiadają w opcjach samej gry przełącznik na tryb panoramiczny. Wtedy możesz wrócić do proporcji 16:9 na pilocie. Zawsze sprawdzaj menu wewnątrz samej gry po jej uruchomieniu.

(Szczerze mówiąc, to co się teraz dzieje na rynku retro to jakiś chory obłęd. Byłem niedawno na giełdzie elektronicznej. Ludzie wołają po trzysta złotych za porysowane płyty, które dekadę temu leżały w koszach po dychę. Sprzedawcy handlują starymi kineskopami Sony Trinitron z wypalonymi lampami jakby to były relikwie. Ktoś rzucił na aukcję zwykły, oryginalny kabel RGB i licytacja doszła do kwoty, za którą kupiłbym nową lodówkę. Ten rynek całkowicie odkleił się od rzeczywistości i wartości samego krzemu, pompując ceny na czystej, agresywnej nostalgii trzydziestolatków z portfelem).

Czy upscaler obrazu ma sens przy grach retro?

Zwykłe kable i tanie przejściówki to budżetowe łaty na problem. Prawdziwi entuzjaści używają zewnętrznych skalerów obrazu. Urządzenia takie jak OSSC (Open Source Scan Converter) czy RetroTink to małe komputery. Wpinasz do nich kabel Component z konsoli, a one same, na poziomie sprzętowym, przeliczają stary sygnał analogowy na czysty sygnał cyfrowy. Dublują linie obrazu bez dodawania opóźnień. Wypuszczają do telewizora gotowy sygnał 1080p. Twój telewizor nie musi już niczego przetwarzać. Dostaje gotowy produkt.

To rozwiązanie ma jedną gigantyczną wadę. Kosztuje fortunę. Podstawowy model dobrego skalera to wydatek rzędu kilkuset złotych. Wersje zaawansowane przekraczają grubo ponad tysiąc. Wydawanie takich pieniędzy by pograć w kilka gier z dzieciństwa mija się z celem u zwykłego gracza. Zrobiliśmy u siebie testy porównawcze w biurze. Postawiliśmy obok siebie tani adapter za dwadzieścia złotych i OSSC za osiem stówek. Różnica jest widoczna. Tekstury są ostre. Ale po piętnastu minutach grania w GTA San Andreas mózg i tak przyzwyczaja się do grafiki. Przestajesz zauważać te detale. Skalery to zabawki dla purystów wizualnych, którzy budują specjalne pokoje do grania z odpowiednim oświetleniem.

Kable RCA a wejścia współdzielone w nowych ekranach

Czasami producenci telewizorów chowają gniazda w dziwnych miejscach. Niektórzy stosują wejścia współdzielone. Masz z tyłu tylko trzy gniazda. Telewizor każe ci podpiąć żółty wtyk wideo (Composite) do gniazda zielonego (od Component). To bardzo mylące. Wciskasz żółty kabel do zielonej dziury. Podpinasz czerwony i biały od dźwięku obok. Obraz się pojawia, ale często jest czarno-biały. Telewizor nie wie, jaki sygnał właśnie otrzymał.

Musisz ręcznie wymusić na matrycy rozpoznanie sygnału. Wchodzisz w menu telewizora. Szukasz zakładki “Źródło” lub “Wybór wejścia”. Zmieniasz tryb portu AV z YPbPr na zwykłe wideo. Ekran mignie na sekundę i kolory wrócą. Jeśli mimo to dźwięk dziwnie trzeszczy, wyciągnij wtyczki i przetrzyj je suchą szmatką. Przez dwadzieścia lat leżenia w kartonie mosiądz po prostu śniedzieje i nie styka poprawnie w gnieździe. Czasami wystarczy lekko poruszać kablem przy samej konsoli by zlikwidować zakłócenia audio.

Istnieje jeszcze jeden detal sprzętowy. PlayStation 2 odtwarza filmy na płytach DVD. Jeśli używasz taniej przejściówki HDMI lub kabla Component, konsola nałoży na film zielony filtr blokujący. To sprzętowe zabezpieczenie antypirackie z tamtych lat. Żeby normalnie oglądać filmy DVD na tej konsoli, musisz niestety zjechać z jakością w dół i podłączyć ją najgorszym kablem z trzema wtyczkami, albo posiadać zmodyfikowane oprogramowanie. Na oryginalnym sprzęcie i dobrych kablach filmy będą zielone. Gry działają bez problemu. Zabezpieczenie dotyczy tylko filmów.

Problemy z brakiem dźwięku przez HDMI

Kupiłeś kostkę, ustawiłeś obraz na ślepo, wszystko świeci, odpalasz grę. I jest kompletna cisza. Brak dźwięku to norma przy tych tanich rozwiązaniach. Kostki PS2 to HDMI mają małe gniazdo słuchawkowe typu jack obok portu wideo. Producenci montują je tam, bo starsze monitory komputerowe nie potrafiły przyjmować dźwięku kablem HDMI. Układ wewnątrz kostki potrafi się zawiesić i odciąć fonię na głównym przewodzie.

• Zresetuj konsolę z wpiętym adapterem.
• Sprawdź w opcjach telewizora, czy port HDMI nie jest ustawiony w tryb “Tylko DVI” (ten tryb odcina dźwięk z założenia).
• Podepnij zwykłe słuchawki lub głośniki komputerowe bezpośrednio do dziurki w adapterze z tyłu konsoli.
• Wymień kabel zasilający USB od adaptera. Te dokładane do pudełek są tak cienkie, że często nie podają odpowiedniego napięcia, co skutkuje wyłączaniem się procesora dźwięku w przejściówce.

Sami pewnie widzicie po tym wszystkim, że odpalenie dwudziestoletniej maszyny na sprzęcie z tego roku to walka z wiatrakami technologicznymi. My wczoraj skończyliśmy o świcie. Udało nam się przejść kilka wyścigów. Sprzęt się grzał, wiatrak w konsoli wył jak odkurzacz, ale to poczucie powrotu do fizycznych nośników bez aktualizacji i pobierania patchy z internetu wynagrodziło nam te godziny grzebania w kablach. Kiedyś wkładałeś płytę i grałeś. Maszyny były proste. Dzisiaj musisz mieć dyplom inżyniera żeby zgrać ze sobą dwa różne standardy kodowania obrazu w głupim salonie.

Idź teraz do swojego salonu. Odsuń telewizor od ściany. Spójrz na tylny panel z gniazdami. Policz ile masz tam wejść innych niż HDMI i USB. Prawdopodobnie zero. Producent twojego telewizora uznał, że historia elektroniki nie ma już znaczenia, a ty powinieneś wyrzucić starą konsolę na śmietnik. Zignoruj to. Zamów kabel Component albo przejściówkę, pogrzeb w ustawieniach i odpal znowu te gry. Jakie błędy wywala twój telewizor kiedy próbujesz puścić sygnał 480i?

Często zadawane pytania (FAQ)

• Jak podłączyć PS2 do telewizora bez wejścia Euro?
  Najszybszym sposobem jest użycie adaptera PS2 to HDMI. Wpinasz go do portu z tyłu konsoli, zasilasz kablem USB z przedniego panelu PlayStation 2, a następnie łączysz z telewizorem zwykłym kablem HDMI.
• Dlaczego nie mam obrazu z PS2 na nowym telewizorze?
  Konsola prawdopodobnie wysyła sygnał RGB, którego adaptery HDMI nie obsługują. Musisz wejść w ustawienia konsoli i zmienić tryb wyjścia wideo na Y Cb/Pb Cr/Pr. Można to zrobić na ślepo wpisując odpowiednią kombinację przycisków na padzie.
• Co to jest kabel Component do PS2?
  Kabel Component posiada pięć wtyczek (zielona, niebieska, czerwona, biała, czerwona). Rozdziela on sygnał analogowy na osobne kanały, co znacznie poprawia ostrość obrazu w porównaniu do zwykłego kabla z trzema wtyczkami.
• Jak zmienić proporcje obrazu w grach na PS2?
  Większość gier działa w formacie 4:3. Aby obraz nie był nienaturalnie rozciągnięty, musisz wejść w ustawienia ekranu w swoim telewizorze i wymusić proporcje 4:3. Po bokach ekranu pojawią się czarne pasy.
• Czy upscaler obrazu do PS2 się opłaca?
  Urządzenia typu OSSC czy RetroTink drastycznie poprawiają jakość i redukują opóźnienia, ale są bardzo drogie. Dla niedzielnego gracza lepszym i tańszym wyborem pozostaje dobry kabel Component lub adapter HDMI.
• Co zrobić gdy przejściówka PS2 to HDMI nie przesyła dźwięku?
  Sprawdź kabel zasilający USB adaptera, podepnij słuchawki bezpośrednio do złącza jack na kostce lub upewnij się, że port HDMI w telewizorze nie jest zablokowany w trybie DVI.

Bibliografia:

1. Sony PlayStation Support – https://www.playstation.com
2. RetroRGB – https://www.retrorgb.com
3. HDTVTest – https://www.hdtvtest.co.uk
4. IGN – https://www.ign.com
5. CNET – https://www.cnet.com