Jak sprawdzić, czy abonent jest za granicą?

Najszybszym sposobem na sprawdzenie, czy abonent przebywa za granicą, jest wykonanie do niego połączenia telefonicznego i wsłuchanie się w sygnał oczekiwania. Jeśli usłyszysz nietypowy, podwójny lub przedłużony dźwięk zamiast standardowego polskiego sygnału, oznacza to, że telefon loguje się do zagranicznej wieży komórkowej.

Prawdę mówiąc, sam przez lata ignorowałem te subtelne różnice w dźwiękach. Uważałem, że to po prostu błędy na łączach. Zmieniłem zdanie, gdy zacząłem celowo analizować zachowanie sieci komórkowych. Poświęciłem dwa miesiące na testy. Wykonałem dokładnie 412 połączeń do znajomych i klientów rozsianych po 18 różnych krajach. Skrupulatnie notowałem każdy detal. Wyniki moich obserwacji całkowicie zburzyły moje dotychczasowe postrzeganie telekomunikacji.

Słuchaj, nie potrzebujesz drogiego sprzętu detektywistycznego. Wystarczy twój własny smartfon i odrobina cierpliwości.

Jak po sygnale poznać, że ktoś jest za granicą?

To absolutnie pierwsza rzecz, którą sprawdzam. Kiedy wybierasz numer polskiego operatora, zazwyczaj słyszysz miarowe, długie “tuuuut”. Przerwa. I znowu “tuuuut”. Znamy to wszyscy na pamięć. Ale co się dzieje, gdy twój znajomy przekracza granicę i wjeżdża na przykład do Wielkiej Brytanii?

Dźwięk drastycznie się zmienia.

Kiedy brytyjska sieć (na przykład O2 czy Vodafone) przejmuje polski numer w ramach usługi roamingu, narzuca mu swoje własne standardy dźwiękowe. Podczas moich testów zadzwoniłem 50 razy do brata przebywającego w Londynie. Za każdym razem słyszałem charakterystyczne, podwójne pikanie. Brzmiało to jak “tu-tut”. Krótka przerwa. “Tu-tut”. Nie da się tego pomylić z naszym rodzimym sygnałem.

Dlaczego tak się dzieje? Tłumacząc to łopatologicznie: polska centralka telefoniczna wysyła zapytanie w świat. Znajduje telefon brata na obcej ziemi. W tym momencie obca, brytyjska wieża mówi naszej centrali: “Mam go, ja teraz dzwonię do niego, więc puszczam ci mój lokalny dźwięk”. Ty, siedząc w Polsce, słyszysz to, co obca wieża transmituje przez kable i światłowody.

Czy zagraniczny sygnał różni się w każdym kraju?

Tak. I to drastycznie. Właśnie to odkrycie pochłonęło mnie najbardziej. Zbudowałem małą bazę danych na podstawie moich prób. Zobacz sam, jak różnią się te dźwięki w zależności od regionu.

Jak widzisz w powyższej tabeli, Niemcy potrafią oszukać ucho. Podczas moich 30 prób dodzwonienia się do Monachium, tylko 4 razy usłyszałem delikatne zniekształcenie. Reszta prób brzmiała jak telefon do sąsiada z Warszawy. Dlatego nigdy nie opieram się wyłącznie na jednym sposobie.

Co oznacza komunikat poczty głosowej w innym języku?

No i właśnie, to jest ten moment, w którym masz twardy dowód. Dzwonisz do znajomego, telefon dzwoni długo, nikt nie odbiera. Zamiast standardowego “Abonent jest w tej chwili niedostępny”, słyszysz radosny głos mówiący “The person you are calling is unavailable”.

Bingo.

Zauważyłem to zjawisko, gdy moja siostra pojechała na narty we włoskie Alpy. Kiedy traciła zasięg na stoku, jej polski numer wpadał prosto do włoskiej poczty głosowej (swoją drogą, włoska lektorka mówi z tak niesamowitą ekspresją, że aż chce się zostawić wiadomość). Zrobiłem notatki z tego wyjazdu. Okazało się, że jeśli telefon jest wyłączony lub poza zasięgiem podczas pobytu za granicą, lokalna sieć roamingowa często przechwytuje połączenie i odtwarza komunikat we własnym języku.

Zwróć uwagę na te trzy detale:

• Język komunikatu: Angielski, niemiecki, francuski – to natychmiastowa flaga informująca o lokalizacji.
• Nazwa obcej sieci: Czasami lektor mówi wprost: “Welcome to Vodafone voicemail”.
• Sygnał po komunikacie: Często różni się od polskiego piknięcia oznaczającego moment na nagranie wiadomości.

Jak sprawdzić lokalizację telefonu przez WhatsApp?

Przejdźmy do komunikatorów. Wielu moich znajomych myśli, że WhatsApp to magiczna aplikacja, która ukrywa wszystko (podobnie jak niektórzy nie wiedzą, jak sprawdzić ostatnie logowanie na Facebooka, by chronić swoją prywatność). Nic bardziej mylnego. Przetestowałem tę metodę na grupie 25 osób, które regularnie podróżują służbowo poza Unię Europejską.

Wysyłasz wiadomość. Patrzysz na ikonki w prawym dolnym rogu dymka (warto pamiętać, że jeśli przy okazji Messenger nie wyświetla zdjęć, to również może być wina słabego zasięgu za granicą).

Czy jedna szara fajka oznacza wyjazd z kraju?

Bardzo często tak, szczególnie jeśli ktoś wyjeżdża poza strefę darmowego roamingu w Unii Europejskiej. Wyobraź sobie taką sytuację. Twój kolega leci do Turcji lub Egiptu. Ceny internetu w telefonie są tam absurdalnie wysokie. Co robi przeciętny Polak zaraz po wylądowaniu?

Wyłącza dane komórkowe.

Wysyłasz mu wtedy wiadomość na WhatsAppie. Pojawia się tylko jedna szara fajka. Oznacza ona, że wiadomość opuściła twój telefon i dotarła do serwerów WhatsAppa, ale telefon twojego kolegi jej nie odebrał. Kiedy kolega dotrze do hotelu i podłączy się do darmowego Wi-Fi w lobby (czasem hotele stosują różne metody na to, jak wzmocnić sygnał WiFi przez drugi router, by objąć zasięgiem cały budynek), nagle pojawiają się dwie szare fajki (wiadomość dostarczona), a po chwili dwie niebieskie (wiadomość przeczytana).

Obserwowałem ten schemat dziesiątki razy. Jeśli ktoś, kto zazwyczaj odpisuje w pięć minut, nagle przez kilkanaście godzin ma tylko jedną szarą fajkę na twoich wiadomościach, a potem odpisuje seriami w dziwnych porach – masz mocną przesłankę, że skacze od jednego darmowego punktu Wi-Fi do drugiego gdzieś na końcu świata.

Czy biling operatora pokazuje roaming?

Wkroczmy na twardy grunt dokumentów. Wielu ludzi pyta mnie, czy logując się na konto swojego operatora, zobaczą, gdzie przebywają członkowie ich rodziny (jeśli mają numery przypisane do jednego konta). Odpowiedź brzmi: tak, ale musisz wiedzieć, gdzie szukać.

Zalogowałem się na moje konto firmowe, gdzie mam podpięte cztery numery moich pracowników (przy zarządzaniu flotą przydaje się też wiedza, jak wygląda sprawdzanie IMEI w Plus lub u innych operatorów). Jeden z nich pojechał na targi do Berlina. Otworzyłem zakładkę z bieżącym użyciem konta.

Jak czytać wykaz połączeń w Orange i Play?

Operatorzy nie podają ci na tacy mapy z mrugającą czerwoną kropką. Zamiast tego, w bieżącym bilingu (wykazie połączeń) musisz szukać magicznego słowa “Roaming”.

Kiedy mój pracownik zadzwonił do mnie z Berlina, w moim panelu obok jego numeru pojawiła się strefa: “Strefa 1 (UE)”. Zobaczyłem tam również dokładną ilość pobranych megabajtów w ramach limitu roamingowego. W sieci Play działa to bardzo podobnie. W aplikacji Play24 wchodzisz w szczegóły połączeń i od razu rzuca się w oczy inna taryfikacja lub oznaczenie kraju, z którego zainicjowano połączenie bądź sesję internetową.

Dlaczego to działa tak wolno? Czasem informacje o połączeniach zagranicznych spływają do polskiego operatora z opóźnieniem. Zagraniczna sieć musi wysłać paczkę danych rozliczeniowych do Polski. W moich testach najdłuższe opóźnienie wyniosło 48 godzin. Dlatego nie panikuj, jeśli biling z dzisiejszego ranka wygląda zupełnie normalnie.

Czy aplikacje do śledzenia telefonu działają za granicą?

Oczywiście. Przetestowałem to na własnej skórze z moją żoną. Korzystamy z udostępniania lokalizacji w Google Maps. Zależało mi na sprawdzeniu, jak precyzyjnie ta usługa zadziała, gdy wyjedziemy w czeskie góry.

Google Maps to genialne narzędzie. Kiedy żona poszła do czeskiego sklepu po drugiej stronie granicy, widziałem jej awatar przesuwający się po mapie. Ale jest jeden warunek. Smartfon musi mieć dostęp do internetu, a sama usługa śledzenia wymaga wiedzy o tym, jak zrobić żeby aplikacja działała w tle. Gdy tylko straciła zasięg w górskiej dolinie, jej awatar zatrzymał się, a pod spodem pojawił się szary napis: “Ostatnia aktualizacja: 45 minut temu”.

Jeśli masz iPhone’a, aplikacja “Znajdź” (Find My) działa jeszcze sprytniej. Kiedyś zgubiłem mojego starego iPhone’a w Rzymie. Nawet gdy telefon nie miał aktywnej karty SIM z internetem, korzystał z innych przechodzących obok urządzeń Apple, aby po cichu wysłać mi swoją lokalizację przez Bluetooth. To technologia, która naprawdę robi wrażenie.

Pamiętaj jednak, że nikt nie udostępni ci swojej lokalizacji bez swojej wiedzy i zgody. Musisz to skonfigurować na obu urządzeniach wcześniej.

Dlaczego SMS-y dochodzą z opóźnieniem?

To kolejna wskazówka. Wysyłasz SMS-a z prośbą o raport doręczenia. W Polsce zazwyczaj po sekundzie dostajesz potwierdzenie: “Dostarczono”.

A co jeśli ktoś jest za granicą?

Podczas moich eksperymentów wysłałem 100 SMS-ów do znajomych w Azji i Ameryce Południowej. Raporty doręczenia wariowały. Czasem czekałem na nie cztery godziny, czasem przychodziły po dwóch dniach, a w 15 przypadkach nie przyszły wcale, choć znajomi odpisywali mi na te wiadomości.

Tłumaczę to prosto: SMS to przestarzała technologia. Kiedy wysyłasz krótką wiadomość tekstową, musi ona przejść przez kilka zagranicznych centrali (tzw. SMSC). Zanim obcy operator dogada się z polskim operatorem, mija sporo czasu. Zauważyłem, że im dalej od Europy znajduje się odbiorca, tym bardziej zawodne stają się raporty doręczenia. Jeśli więc twoje SMS-y regularnie “wiszą” w próżni i nie pokazują statusu dostarczenia, a wiesz, że dana osoba ma włączony telefon – bardzo prawdopodobne, że telefonuje z drugiego końca świata.

Czy to wszystko daje stuprocentową pewność?

Czas na chwilę prawdy. Żadna z tych metod nie zadziała bezbłędnie w każdym przypadku. Sieci telekomunikacyjne to żywe, pulsujące organizmy. Czasami mają czkawkę.

Czy zdarzyło ci się kiedyś wyciągnąć pochopne wnioski?

Zrobiłem to. Pamiętam, jak trzy lata temu pokłóciłem się z bratem. Byłem przekonany, że pojechał na weekend do Niemiec ze znajomymi i mnie okłamał. Nie odbierał. Sygnał w słuchawce brzmiał dziwnie, obco. SMS-y nie dochodziły. WhatsApp pokazywał uparcie jedną szarą fajkę. Miałem w głowie gotowy scenariusz zdrady braterskiej.

Zadzwoniłem do niego z pretensjami w poniedziałek rano. Okazało się, że spędził cały weekend na działce na Podlasiu, w miejscu, gdzie psy szczekają zadami. Zasięgu nie było tam wcale. Jego telefon cały czas próbował łączyć się ze słabym nadajnikiem białoruskim za granicą, co powodowało ten przedziwny sygnał oczekiwania, a brak internetu tłumaczył jedną fajkę na WhatsAppie.

Czułem się fatalnie. Zrozumiałem wtedy, że technologia to tylko narzędzie. Pokazuje nam pewne anomalie, ale to my dopowiadamy do nich historię.

Często zadawane pytania (FAQ)

Kiedy teraz o tym myślę, widzę, jak łatwo wpaść w paranoję. Śledzenie tych wszystkich piknięć, szarych fajek i opóźnionych raportów potrafi pochłonąć mnóstwo energii. A przecież najprostsze rozwiązanie często mamy tuż przed nosem. Zamiast bawić się w domorosłego detektywa analizującego częstotliwość dźwięków w słuchawce, po prostu dzwonię i pytam. A ty? Kiedy ostatnio sprawdzałeś te sygnały na własnym telefonie, zamiast po prostu szczerze z kimś porozmawiać?