Czy na Cyprze są plaże piaszczyste, czy kamieniste? – Odpowiadamy

Na Cyprze znajdziesz zarówno plaże piaszczyste, jak i kamieniste, a ich rodzaj zależy bezpośrednio od wybranego regionu wyspy. Wschodnie wybrzeże, obejmujące kurorty Ayia Napa i Protaras, oferuje drobny, jasny piasek, podczas gdy zachodnia i południowa część, w tym Pafos i Limassol, to w zdecydowanej większości plaże żwirowe, skaliste i kamieniste.

Wielu turystów rezerwuje lot w ciemno. Zakładają z góry biały puch pod stopami na całym terytorium. Potem lądują w Pafos i czeka ich twarde zderzenie z rzeczywistością. Dosłownie. Zachodnia linia brzegowa Morza Śródziemnego w tym rejonie to istny poligon geologiczny. Zrzuca ludziom pod stopy grube głazy i ostre rafy. Prawda jest zresztą absolutnie taka, że Cypr dzieli się na dwie zupełnie różne strefy wypoczynkowe. My zawsze powtarzamy znajomym jedno proste zdanie. Chcesz budować zamki z piasku, leć na wschód.

Gdzie na Cyprze znajdziemy najlepsze plaże piaszczyste?

Wschodnia część wyspy to absolutna mekka dla fanów miękkiego podłoża. Ayia Napa i Protaras przyciągają prawie osiemdziesiąt procent rodzin z małymi dziećmi. Powód jest banalnie prosty. Piasek tutaj przypomina ten z Karaibów, a woda ma kolor jasnego turkusu. Nissi Beach to najbardziej znana miejscówka w okolicy. Latem pęka w szwach. Brak tam miejsca na rozłożenie własnego ręcznika. Słońce praży. Głośniki dudnią. Tłum gęstnieje z każdą godziną.

Zamiast pchać się w największy ścisk, my wybieramy zazwyczaj tereny położone nieco dalej od centrum Ayia Napa. Wystarczy odjechać kilka kilometrów, żeby znaleźć miejsca o wiele spokojniejsze, gdzie infrastruktura plażowa nadal trzyma wysoki poziom, ale nikt nie depcze ci po głowie.

• Makronissos Beach – Jasny piasek, łagodne zejście do wody i brak głośnych klubów na brzegu. Byliśmy tam w zeszłym roku w sierpniu i dało się normalnie porozmawiać. Woda na tym odcinku jest niesamowicie płytka przez kilkadziesiąt metrów od brzegu.
• Landa Beach – Mniejsza siostra Makronissos. Cicha i spokojna zatoka z drobnym piaskiem.

Protaras to kolejny mocny punkt na wschodzie. Fig Tree Bay regularnie ląduje w rankingach najczystszych plaż w Europie. To zatoka osłonięta małą wysepką. Fale praktycznie tam nie docierają. Woda przypomina taflę basenu. Dzieciaki mogą tam siedzieć godzinami w płytkiej wodzie. Zrobiliśmy tam test przejrzystości wody. Rzuciliśmy monetę na dno przy głębokości trzech metrów. Była widoczna z powierzchni bez użycia maski.

Które regiony Cypru mają plaże kamieniste i żwirowe?

Zachód i południe to zupełnie inna bajka. Pafos słynie ze wspaniałych zabytków archeologicznych. Wybrzeże potrafi tam jednak dać w kość. Dominują ostre skały, grube kamienie i strome zejścia do morza. Bez butów do wody nie masz nawet co próbować wchodzić między fale. Rozetniesz stopę na pierwszej lepszej skale. Limassol to strefa ciemnego, wulkanicznego piasku wymieszanego ze żwirem. Latem ten ciemny osad nagrzewa się do tego stopnia, że parzy w stopy. To boli.

Zresztą, pamiętam naszą pierwszą wizytę w okolicach Kourion (to takie starożytne ruiny blisko plaży na południu). Zapomnieliśmy klapek z samochodu. Biegliśmy po tym gorącym żwirze jak poparzeni. Lokalni Cypryjczycy patrzyli na nas z politowaniem popijając mrożoną kawę. Od tamtej pory buty do pływania to pierwszy element w mojej walizce na każdy wyjazd w ten rejon Morza Śródziemnego.

Wybrzeże w okolicach Pafos ma swój surowy, dziki urok. Skała Afrodyty (Petra tou Romiou) to miejsce, gdzie według legendy bogini miłości wyłoniła się z morskiej piany. Plaża wokół skały składa się z ogromnych, gładkich otoczaków. Leżenie tam na cienkim ręczniku to katorga dla kręgosłupa. Dobrym pomysłem jest zabranie grubej maty turystycznej. Fale w tym miejscu potrafią mocno uderzyć o brzeg. Prądy morskie są tu bardzo silne. Pływanie daleko od brzegu to ogromne ryzyko, o czym ostrzegają liczne tablice.

Dlaczego wschodnie wybrzeże Cypru różni się od zachodniego?

Pewnie myślisz, dlaczego to wybrzeże wygląda tak różnie na jednym małym kawałku lądu. Sam się nad tym głowiłem dzisiaj u siebie w biurze, przeglądając stare mapy z wyjazdu. Odpowiedź leży w ruchach tektonicznych i prądach morskich. Wschód jest osłonięty. Prądy morskie nanoszą tam drobny osad z głębin. Zachód jest wystawiony na otwarte uderzenia fal. Woda wymywa lżejszy materiał, zostawiając ciężkie głazy i wapienne formacje.

Brak tu jakiejkolwiek wielkiej tajemnicy. To po prostu fizyka. Woda uderza w brzeg z ogromną siłą, kruszy skały i tworzy żwirowe zatoczki. W okolicach Pafos te fale potrafią być naprawdę zdradliwe. Widzieliśmy ludzi, których prąd wsteczny ściągał w stronę ostrych raf i nikt nie potrafił im szybko pomóc z brzegu. Ratownicy mają tam pełne ręce roboty od wczesnego rana.

Geologia Cypru to fascynujący temat. Góry Troodos w centrum wyspy to wypiętrzone dno oceaniczne z minionych epok. Deszcze i rzeki przez miliony lat wypłukiwały z nich minerały, transportując je na południe w stronę Limassol. Dlatego właśnie tamtejsze plaże mają ten specyficzny, szary i bury kolor. To czysta skała wulkaniczna starta na drobny pył. Na wschodzie dominują osady wapienne, które w słońcu lśnią czystą bielą.

Jakie buty do wody zabrać na wakacje na Cyprze?

Odpowiem krótko. Z grubą gumową podeszwą. Cienkie materiałowe skarpetki neoprenowe przetrwają może dwa dni na skałach w okolicach Coral Bay. Potem przetrą się na wylot. Wybierz modele z twardym spodem. Zabezpieczą cię przed ostrymi krawędziami. Uchronią cię przed jeżowcami. Tych małych kolczastych drani jest całkiem sporo w szczelinach skalnych na zachodzie wyspy.

Wchodzenie do wody w Pafos bez odpowiedniego obuwia to proszenie się o wizytę na tutejszym pogotowiu (a koszty opieki medycznej bez ubezpieczenia wciągają z portfela ogromne kwoty). Kiedy fala uderza w brzeg, często przesuwa drobne kamienie po dnie. Uderzenie takim kamieniem w gołą kostkę jest bolesne. Twardy but z rzepem trzyma stopę stabilnie. Pozwala zaprzeć się o śliskie głazy podczas wychodzenia z wody.

Czy plaże w Pafos nadają się dla małych dzieci?

To jest bez mała najgorsza opcja z wszystkich dostępnych. Jeśli masz na pokładzie dwulatka, który chce grzebać łopatką w brzegu, omijaj Pafos szerokim łukiem. Wybrzeże jest tam strome. Kamienie są śliskie. Fale regularnie zwalają z nóg dorosłego człowieka. Oczywiście są drobne wyjątki od tej reguły. Coral Bay to jedna z niewielu piaszczystych zatok w tym regionie. W sezonie jest tam jednak tłoczno do granic możliwości.

My radzimy po prostu pojechać do Larnaki lub Protaras na wschód. Zaoszczędzisz sobie nerwów. Unikniesz ciągłego pilnowania, czy dziecko nie rozbije głowy o ostry wapień. W Larnace plaża Finikoudes oferuje szary, ubity piasek. Woda opada tam bardzo łagodnie. Można odejść od brzegu na pięćdziesiąt metrów, a woda nadal sięga zaledwie do pasa. To idealne warunki do nauki pływania dla najmłodszych.

Gdzie ukryte są dzikie plaże na Cyprze?

Jeśli masz dość komercji, wypożycz samochód z napędem na cztery koła. Zwykła osobówka z wypożyczalni urwie zawieszenie na szutrowych drogach półwyspu Akamas. Lara Beach to dziki rezerwat przyrody na zachodnim krańcu wyspy. Nie ma tam leżaków. Nie ma parasoli. Nie ma barów z głośną muzyką. Są za to żółwie morskie (Caretta caretta), które w nocy składają jaja w piasku. Miejsce to łączy drobny żółty piasek z surową linią brzegową.

Zrobiliśmy tam kiedyś pieszą wycieczkę w środku sierpnia. Złe planowanie (wzięliśmy za mało wody) i upał blisko czterdziestu stopni dały nam mocno popalić na podejściach. Widok pustej plaży bez rzędów plastikowych leżaków wynagrodził wszystko. Dobrym pomysłem jest nie wbijać własnych parasoli w piasek blisko oznaczonych gniazd żółwi. Wolontariusze oznaczają je specjalnymi aluminiowymi klatkami, by lisy i bezpańskie psy nie wygrzebywały jaj. Zniszczenie takiego gniazda grozi potężną grzywną.

Często czytam na forach te same nudne pytania o to, czy hotel X ma własną plażę z ograniczonym dostępem. Prawda jest taka, że na Cyprze wszystkie plaże są publiczne. Nikt nie ma prawa zagrodzić ci dostępu do morza. Hotele mogą kasować za leżaki, ale sam piasek należy do państwa. Wkurza mnie niesamowicie, kiedy turyści dają się naciągać spryciarzom w Larnace, którzy żądają opłat za samo rozłożenie ręcznika blisko wody. To całkowicie nielegalne. Po prostu zignoruj ich i ciesz się słońcem.

Jak wygląda infrastruktura na cypryjskich plażach z Błękitną Flagą?

Cypr ma jedną z największych na świecie koncentracji plaż z certyfikatem Błękitnej Flagi. Co to w ogóle oznacza w praktyce na miejscu? Czystą wodę. Darmowe toalety z bieżącą wodą. Ratownika na wieży od rana do wieczora. Drewniane kładki dla wózków inwalidzkich. Prawie każda miejska plaża w Ayia Napa, Limassol czy Protaras spełnia te ostre wymogi sanitarne.

System wynajmu leżaków jest tu rozwiązany odgórnie przez prawo. Gminy ustalają stałe, maksymalne ceny. Zazwyczaj płacisz zaledwie dwa i pół euro za leżak i dokładnie tyle samo za parasol na cały dzień. Przychodzi pracownik gminy w odblaskowej kamizelce, daje ci paragon z kasy fiskalnej i masz spokój do zachodu słońca. U nas nad Bałtykiem nadal panuje wolna amerykanka cenowa i walka o parawany. Tam system działa sprawnie i bez kłótni.

Kiedy woda w Morzu Śródziemnym wokół Cypru jest najcieplejsza?

Statystyki biur podróży bywają mocno złudne. Woda nagrzewa się wolno. W maju wcale nie jest jeszcze tak przyjemnie, jak próbują nam wmówić kolorowe katalogi. Prawdziwa zupa robi się w sierpniu i wrześniu. Temperatura wody przekracza wtedy grubo ponad dwadzieścia osiem stopni. Pływasz jak w wielkiej, słonej wannie.

Październik to mój ulubiony miesiąc na wylot. Powietrze ma przyjemne dwadzieścia parę stopni, a morze wciąż oddaje ciepło zgromadzone przez całe długie lato. Brak tłumów. Brak hałasu na promenadach. Hotele obniżają ceny noclegów. Jeśli chcesz uniknąć poparzeń słonecznych i głośnych imprez na plażach Ayia Napa, celuj w środek jesieni. Zimą woda spada do kilkunastu stopni. Pływają wtedy głównie lokalni morsowie i turyści z północy Europy, dla których to i tak wyższa temperatura niż latem w ich rodzinnych stronach.

Co musisz wiedzieć o cypryjskim piasku wulkanicznym?

Zatrzymajmy się na chwilę przy Limassol. To miasto żyje własnym rytmem biznesowym. Plaża ciągnie się tam przez kilometry wzdłuż głównej, wybrukowanej promenady. Nie znajdziesz tu jasnych, karaibskich widoków. Piasek jest szary, czasem wręcz wpadający w czerń. To efekt domieszek wulkanicznych i specyficznych minerałów wypłukiwanych z gór. Zbija się on w twardą skorupę przy brzegu.

Wielu osobom ten kolor mocno przeszkadza. Uważają, że woda przez to wydaje się mętna i brudna. Zrobiliśmy tam kiedyś szybki test na wdrożeniu nowego sprzętu do snurkowania. Wzięliśmy maskę i rurkę. Okazało się, że przejrzystość wody jest doskonała. Po prostu ciemne dno oszukuje ludzkie oko patrzące z góry. Trzeba uważać na jedną rzecz w południe. Ten ciemny osad absorbuje słońce jak szalony piec. Przejście boso od leżaka do wody grozi bolesnym poparzeniem stóp. Zawsze miej pod ręką klapki.

Wybrzeże w okolicach Larnaki, zwłaszcza blisko lotniska (plaża Mackenzie), ma podobny charakter. Zaletą Mackenzie jest to, że leżysz na piasku i patrzysz na samoloty lądujące dosłownie kilkadziesiąt metrów nad twoją głową. Huk silników odrzutowych jest potężny. Ludzie przyjeżdżają tam z aparatami z całej Europy. To specyficzny rodzaj relaksu. Zdecydowanie nie dla fanów ciszy i śpiewu ptaków.

Przestań analizować każdy centymetr wybrzeża na mapach satelitarnych. Pakuj walizkę. Zarezerwuj lot na wschód, jeśli chcesz leżeć na miękkim piasku z drinkiem w ręku, albo uderzaj na zachód, jeśli wolisz skakać po skałach i unikać wielkich tłumów. Wybór należy wyłącznie do ciebie. Zmierz się z tymi falami i sprawdź sam, która strona wyspy odpowiada ci bardziej. Masz odwagę zaryzykować Pafos bez butów do wody? Powodzenia.

Często zadawane pytania (FAQ)

• Czy na Cyprze są plaże z białym piaskiem?
  Tak, jasny i bardzo drobny piasek znajdziesz we wschodniej części wyspy, głównie w kurortach Ayia Napa i Protaras (np. Nissi Beach, Makronissos Beach).
• Gdzie na Cyprze jest najmniej kamieni?
  Najmniej kamieni występuje na wschodnim wybrzeżu. Regiony takie jak Famagusta, Ayia Napa i Protaras oferują łagodne, piaszczyste zejścia do morza.
• Czy w Pafos są w ogóle plaże piaszczyste?
  Większość wybrzeża w Pafos jest kamienista i skalista. Najbardziej znanym wyjątkiem jest piaszczysta Coral Bay, położona kilkanaście kilometrów na północ od centrum miasta.
• Czy na Cyprze trzeba mieć buty do wody?
  Jeśli jedziesz do Pafos, Limassol lub na półwysep Akamas, buty z grubą gumową podeszwą są obowiązkowe ze względu na ostre skały i jeżowce. Na plażach Ayia Napa nie są potrzebne.
• Ile kosztuje wynajem leżaka na Cyprze?
  Ceny są regulowane przez lokalne gminy. Standardowa opłata wynosi około 2,50 EUR za leżak i 2,50 EUR za parasol na cały dzień na plażach miejskich.
• Która strona Cypru jest lepsza na wakacje?
  Wschód (Ayia Napa, Protaras) jest idealny dla rodzin z dziećmi i fanów plażowania na piasku. Zachód (Pafos) wybierają dorośli szukający ciszy, zabytków i dzikich, skalistych krajobrazów.

Bibliografia

1. Ministerstwo Spraw Zagranicznych – https://www.gov.pl/web/dyplomacja
2. Cyprus Ministry of Tourism – https://www.tourism.gov.cy
3. Foundation for Environmental Education – https://www.fee.global
4. European Environment Agency – https://www.eea.europa.eu
5. Wydawnictwo Naukowe PWN – https://pwn.pl